Tips: duidelijke taal in gesprekken
Hoe spreek je Nederlands met mensen die de taal nog leren? Download de flyer.
Voor mensen die Nederlands leren is het belangrijk om ook buiten de les te oefenen in alledaagse situaties. Blijf daarom zo veel mogelijk Nederlands praten. Hang deze flyer met tips op in jullie lokalen, zodat ook Nederlandstalige deelnemers deze tips zien.
1. Spreek in korte en actieve zinnen.
Lange zinnen met hulpwerkwoorden (kunnen, moeten, …) en passieve zinnen zijn moeilijker te begrijpen. Gebruik korte, actieve zinnen met één kernboodschap.
- Niet: “De T-shirt wordt door de deelnemer gekocht.”
- Zeg liever: “De deelnemer koopt de T-shirt.”
2. Spreek duidelijk en niet te snel.
Zorg ervoor dat je de woorden duidelijk uitspreekt en dat je ze van elkaar kan onderscheiden. Anderstaligen proberen woorden die ze al kennen, te herkennen tussen de vele nog onbekende woorden.
- Niet: “Kweenie.”
- Zeg liever: “Ik weet het niet.”
3. Spreek correct.
Je leert een nieuwe taal door te luisteren en te kopiëren. Een anderstalige die correcte zinsconstructies hoort, kan ze later als voorbeeld gebruiken.
- Niet: “Jij vakantie nemen?”
- Zeg liever: “Ga je op vakantie?”
4. Check of iedereen je begrijpt
Soms zeggen taalleerders dat ze je hebben begrepen, ook al is dat niet altijd zo. In sommige culturen wordt het als onbeleefd gezien om te zeggen dat iets niet helemaal duidelijk is. In een grote groep zoek je best een moment om iemand apart te nemen. Stel je gesprekspartner eerst gerust dat het niet erg is al je niet alles begrijpt. Fouten maken mag.
- Stel geen ja- of nee-vraag zoals “Begrijp je het?”
- Stel liever open vragen zoals: “Waar ligt het materiaal?”of “Laat eens die oefening zien.”
5. Wees voorzichtig met dialect en figuurlijk taalgebruik.
Figuurlijk taalgebruik kan tot misverstanden leiden, omdat taalleerders woorden vaak nog letterlijk interpreteren. Bovendien leren ze in de klas de standaard uitspraak en woordenschat. Daarom is dialect vaak moeilijker te begrijpen of lijkt het op een nieuwe taal.
- Niet: “Je moet rekening houden met ..."
- Zeg liever: "Vergeet niet om ..."
Meer vragen
Hoe ontvang je nieuwe deelnemers tijdens de eerste activiteiten?
Zorg voor een aanspreekpunt
Bij de eerste activiteiten is het handig dat er iemand aanwezig is die laat zien hoe alles werkt en waar iedereen naartoe moet. Er moet geen aparte vrijwilliger zijn voor anderstalige nieuwkomers: één aanspreekpunt voor alle nieuwe deelnemers volstaat. Maak deze persoon herkenbaar, bijvoorbeeld met een opvallende sticker of jas.
Geef duidelijke instructies aan het aanspreekpunt
Laat weten dat er anderstalige deelnemers komen en dat zij mogelijk extra uitleg nodig hebben. Vraag om net iets langzamer en duidelijker te spreken, zodat taalleerders goed kunnen volgen. Maak eventueel afspraken over tijdelijk een andere taal gebruiken.
Maak het contact persoonlijk
Heb je een peter-, meter- of buddysysteem? Koppel nieuwe leden aan een enthousiast, ervaren lid. Persoonlijk contact verlaagt de drempel om vragen te stellen en helpt nieuwkomers om zich sneller thuis te voelen.
Follow-up na de activiteit
Vraag na de activiteit aan de nieuwe deelnemers hoe het gegaan is. Check of ze weten wanneer de volgende bijeenkomst plaatsvindt en of ze toegevoegd zijn aan de Whatsapp- of mailinggroep.
Hoe zorg je ervoor dat iedereen zich welkom voelt?
Je welkom voelen is afhankelijk van veel factoren. Het begint met een open, vriendelijke en veilige sfeer: een glimlach doet wonderen.
- Laat merken dat je echt interesse hebt in de deelnemers. Vraag bijvoorbeeld hoe hun dag was. Laat voelen dat het niet uitmaakt als je fouten in het Nederlands maakt. Lukt het nog niet om in het Nederlands een heel gesprek te voeren? Gebruik een vertaalapp, praat even in een andere taal of hou het op een korte, hartelijke uitwisseling zonder veel woorden.
- Geef ook de praktische afspraken mondeling en schriftelijk mee: locatie, tijd en algemene regels, inclusief eventuele ongeschreven regels. Deze ongeschreven regels kunnen soms complex zijn.
- Een compliment of bedankje zorgt altijd voor een goed gevoel, zoals: “Leuk dat je meedoet!”. Dat geeft je ook de kans om mensen extra te motiveren om vaker aan te sluiten. Vraag of ze de volgende keer opnieuw komen en of ze al lid zijn van de Whatsappgroep.
Kan je gewoon Nederlands blijven spreken?
Voor mensen die Nederlands leren is het belangrijk om ook buiten de les te oefenen in alledaagse situaties.
Blijf daarom zo veel mogelijk Nederlands praten. Enkele tips:
- Begin en eindig gesprekken altijd in het Nederlands.
- Een taal oefenen gebeurt best in een positieve omgeving: laat iedereen weten dat het niet erg is als ze iets niet begrijpen of fouten maken.
- Spreek net iets langzamer en duidelijker dan je gewoon bent, maar overdrijf niet. Dat maakt het makkelijker, maar zal voor Nederlandstaligen ook niet raar aanvoelen.
- Gebruik je handen, gezichtsuitdrukkingen en voorwerpen. Doe een beweging voor terwijl je ook vertelt wat je aan het doen bent.
- Geef je een uitleg en heb je het gevoel dat iemand het niet begrijpt? Voor veel mensen is het lastig om toe te geven dat ze iets niet begrijpen, vooral in een groep of met nieuwe gezichten. In een groep kan je beter wachten op een rustig één-op-éénmoment om dingen opnieuw uit te leggen. Probeer je boodschap anders te formuleren.
Vertaalapps gebruiken
Lukt het even niet? Geen paniek, vertaalapps zijn tegenwoordig best handig. Maar let op, soms maken ze nog fouten, zeker bij minder courante talen. Check altijd bij de deelnemer of de vertaling goed is overgekomen.
Andere talen gebruiken
Het soepele verloop van de activiteit is prioritair! Soms kan het handig zijn om even een andere taal te gebruiken. Maak afspraken over wanneer je een ander taal gebruikt. Bijvoorbeeld in één-op-ééngesprekken of als je even bijpraat. Schakel nadien altijd terug over op het Nederlands.
